• شماره تماس : 03136243876

مستندهایی علیه فراموشی

اکران مستندهای «قلیچ» و «سفید ناب» با حضور کارگردان در موسسه رویش مهر

مستندهایی علیه فراموشی

مستندهایی علیه فراموشی 2560 1707 رویش مهر و اندیشه

مستند «قلیچ» و «سفید ناب» که هردو از ساخته‌های پوریا نوری هستند، درون مایه‌ای شبیه به هم دارند. «علیه فراموشی» درون مایه‌ای است که نوری سعی کرده است در سفید ناب و قلیچ به آن اشاره کند. مستند سفیدناب به زندگی و شخصیت پرویز فنی‌زاده اشاره کرده است. فنی‌زاده بازیگری بود که خیلی کمتر در دنیای سینما و در میان مردم به او توجه شده است. این مستند توانست جای خالی فنی‌زاده را پر کند. قلیچ هم در هیاهوی  مطرح شدن سلبریتی‌ها سراغ یکی از پیشکسوتان فوتبال رفته و توانسته به خوبی او را به تصویر بکشد. دست گذاشتن روی این افراد در این دو مستند، موسسه رویش مهر را درصدد این برآورد تا این دو مستند را باحضور کارگردان، در روز سه‌شنبه 25 مردادماه 1401 اکران کند.

محمد بزرگ که دبیر این جلسه بود در ابتدا بحث را با این سوال شروع کرد: « ایده‌ای که به سراغش رفتید، فنی‌زاده و قلیچ، خیلی جالب، قوی و مهم بود. سوالی که پیش می‌آید این است که این ایده به چه شکلی پیش رفت؟»

نگاه به فنی‌زاده از چند نسل

پوریا نوری ضمن تشکر از حضور افراد در این جلسه عنوان کرد: «فیلم سفید ناب را من مشترکا با خانم فرناز تبریزی ساختم. ایشان نویسنده هستند و چندین کتاب هم در مورد خانواده‌ی فروغ منتشر کرده‌اند. خانم تبریزی چندین راش گزارشی قدیمی داشت که همان‌طور که دیدید آقای بیضایی و تقوایی هم در آن بودند. بعد از آن به من پیشنهاد ساخت مشترک چنین مستندی را دادند. من بعد از دیدن آن راش‌ها گفتم که حیف است که این‌ها شبیه هزاران فیلمی که هرروزه در فضای مجازی منتشر می‌شود، تلف شود. از این جهت من با خانم تبریزی همکاری کردم. سوژه‌ی بکری بود. آقای فنی‌زاده به لحاظ تاریخی در سینمای ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و در همان چند دهه کوتاهی که زندگی کرده کارهای درخشانی داشته است. حتی یک فیلم کوتاه یک دقیقه‌ای هم تاحالا درموردش نبود. به نظر آمد فرصت خوبی است که ما این کار رو شروع کنیم.»

نوری بعد از آن اشاره کرد که یک سری تصاویر آرشیوی را تا حد امکان بازسازی کردند. «پس از مرگ فنی‌زاده ناصر تقوایی و دوستانش می‌آیند یک گردهمایی دوستانه به‌وجود می‌آورند که هنرمندان آنجا بیایند، آثار هنری خودشان را عرضه کنند و بفروش برسانند و بعد از آن هزینه را به خانواده فنی‌زاده بدهند. ما سعی کردیم در کنار اینکه سری گزارش‌های تصویری که در این نمایشگاه عرضه شد، سراغ هنرمندان جدیدتر هم برویم تا این پازل تکمیل شود. در بخش‌های مختلف از منتقدان مثل سعید نوری و پوریا ذوالفقاری استفاده کردیم. سراغ آقای کیمیایی و فراهانی هم رفتیم تا این پازل تکمیل شود و این نگاه به فنی‌زاده از چند زاویه و چندین نسل و نگاه‌های مختلف بررسی شود.»

اتفاق نادر بعد از انقلاب

مینا ایران فدا، نویسنده و منتقد فیلم، که یکی دیگر از مهمانان این نشست بود بعد از سخنان نوری نظرش را در مورد این مستند این‌طور گفت: «در مورد مستند سفید ناب می‌توانم بگویم که این یک اتفاق نادر بود که بعد از انقلاب توسط فرناز تبریزی و پوریا نوری اتفاق افتاد. متاسفانه چه مخاطب قدیمی و چه مخاطب بعداز انقلاب فنی‌زاده را به واسطه‌ی یک سری سریال‌ها مخصوصا کارکتر مش قاسم در سریال دایی جان ناپلئون می‌شناختند. بقیه‌ی بازی‌های فنی‌زاده از نظر مخاطب ایرانی پنهان مانده بود. این مستند کمک کرد که نقش‌های فرعی فنی‌زاده هم بعد از سال‌ها دیده شود. دومین امتیاز برجسته‌ی این مستند دست‌یابی به یک سری آرشیوها و تصاویر نایابی بود که به دست شما رسیده بود. از جمله تصاویر دیگر از افراد را می‌دیدم که الان آنها در قیدحیات نیستند. مثلا وقتی مرحوم مشایخی در این مستند در مورد فنی‌زاده حرف می‌زد، آه و حسرت از نهاد آدمی بلند می‌شد چون آدمی داشت حرف می‌زد که الان در قید حیات نبود. که به نظرم این خیلی ناب بود.»

نگاه به آینده

بزرگ به عنوان دبیر جلسه، بعد از سخنن ایران فدا، با سوال «نگاه تو به آینده چیست؟ چرا دنبال فیلم کوتاه نرفتی و مستند ساختی؟»  نوری گفت: «به نظرم سینمای مستند، سینمایی جدی است. سینمای مستند مخاطبان کمی دارد. سینمای مستند تاریخ محدودی ندارد. مخاطب احساس نمی‌کند که دغدغه امروز او در این مستند نیست. در سینمای مستند دست باز است و می‌تواند حرف‌هایی بزند که در تاریخ ثبت شود. الان هم تمرکز من روی سینمای مستند است.»

مستند قلیج و حواشی آن

بعد از گپ‌وگفت مخاطبین و حضار در جلسه با نوری، نوبت به بحث و گفت‌وگو در مورد مستند قلیچ رسید.  قلیچ مستندی درباره‌ی وحید قلیچ بازیکن و پیشکسوت جنجالی باشگاه پرسپولیس است. ایران فدا در مورد این مستند گفت: «در انتخاب سوژه‌ی قلیچ هوشمندی دیده می‌شود. فیلم‎ساز به سراغ سوژه‌ای می‎رود که دهه‌هاست به فراموشی سپرده شده است. اصلا پلات این فیلم مستند هم براساس همین شکل گرفته است. یعنی مبارزه‌ای که قلیچ دارد با این فراموشی می‌کند. قلیچ الان بااستفاده از فضای مجازی دارد خودش را زنده می‌کند. برایش مهم است که تریبونی پیدا کرده است که می‌تواند دوباره خودش را به عنوان یک پیشکسوت به بقیه معرفی کند. چون ما هیچ‌وقت او را در رسانه‎ای ندیدیم و انگار او یک‌جور بایکوت شخصیتی شده است. به نظر من انتخاب این سوژه از سمت پوریا نوری، سوژه‌ای عالی بوده است.»

بزرگ در ادامه‌ی صحبت‌های ایران فدا گفت: «هوشمندی که در این مستند وجود دارد این است که راوی مستند، خود قلیچ است. خود قلیچ روایت را جلو می‌برد. خیلی از دیالوگ‌هایی که او دارد عنوان می‌کند بداهه و از سمت خودش است. وجه تمایز این مستند با بقیه‌ی مستندهایی که مخصوصا در مورد اهالی فوتبال است، در همین است.»

نوری در پایان و ادامه‌ی این صحبت‌ها عنوان کرد: «مسئله‌ی اساسی من در این مستند، مسئله‌ی فضای مجازی بود. مثلا شما نگاه کنید؛ احمدرضا عابدزاده معروف‌تر از قلیچ است. اما چه کنشی در اجتماع دارد نشان می‌دهد؟ اما قلیچ تنها یک گوشی موبایل دارد و هرروز در فضای مجازی است. دو صفحه اینستاگرام هم دارد. در مورد همه چیز هم سعی می‌کند اظهار نظر کند. می‌داند چه چیزی مسئله‌ی روز است و در مورد همان ویدئو می‌گذارد. قلیچ یک هوشی دارد که در این مستند هم مشخص بود. مثلا وقتی گفت که ویدئوهایش در لوکیشی می‌گیرد تا مردم ببینند من از جنس خودشان هستم. خیلی از افراد که هم‌نسل خود قلیچ بودند به فضای مجازی آمدند. ولی هیچ توفیقی نداشتند. اما قلیچ را ببینید. صفحات پرمخاطبی مثل نود می‌آیند از قلیچ اظهارنظر می‌گذارند، فقط برای اینکه دیده شوند.»

نویسنده گزارش: عطیه میرزاامیری

تماس بگیرید

031-36243876

ایمیل

info@rooyesh.com

© کلیه حقوق برای رویش مهر محفوظ است. طراحی توسط شاینا