• شماره های تماس : 03136269318 - 03136269317

بیهقی‌خوانی

هستی شناسی ابوالفضل بیهقی با منیر سلطان پور

بیهقی‌خوانی

بیهقی‌خوانی 560 420 رویش مهر و اندیشه

مشخصات دوره

در حال ثبت نام

  • نحوه برگزاری تحلیلی
  • تعداد جلسات 5 جلسه 2 ساعته
  • محل برگزاری سالن همایش موسسه رویش مهر
  • سطح مهارت همه سطوح
  • ارائه گواهینامه بله
  • مدرس منیر سلطان پور
  • هزینه قابل پرداخت ١٢٠ هزار تومان
ثبت نام

در حوزه متون کلاسیک،تاریخ بیهقی از جمله کتب با ارزش ادب فارسی است. موضوع این کتاب اگرچه شرح حوادث واتفاقات دوره مسعود غزنوی و احوالات اجتماعی مردم است،ولی یک کتاب تاریخی یا سیاسی صرف نبوده و پیوسته از منظر ادبی بیشتر ازتاریخی….مورد مطالعه،نقد و بررسی قرار گرفته است.تاریخ بیهقی از آنچنان نثر شیوا، تصاویر ذهنی بدیع،تمثیل های بکر، فضای عاطفی و احساسی قوی و بیان داستانی گیرا برخوردار است که در شمار یکی از متون با ارزش فارسی قرار گرفته است.
به عبارتی تاریخ بیهقی تاریخ نگاری صرف نیست، بلکه روایتگری تاریخ است. بیهقی روایت را به عنوان شیوه بیان خود برگزیده است.شیوه ای که امروزه پس از گذشت قرن ها در دوران مدرن به عنوان یک شیوه بیان داستانی بکار می رود.از این رو خواندن تاریخ بیهقی برای کسب شناخت و تجربه در حوزه داستان نویسی بسیار مفید و مملو از آموزه های غنی ادبی است.
شرکت در دوره ادبی “بیهقی خوانی ” را به کلیه علاقه مندان داستان پیشنهاد می نماییم.

سرفصل های دوره :

  • هستی شناسی ابوالفضل بیهقی
  • بررسی چند شخصیت مطرح تاریخ بیهقی
  • تراژدی های تاریخ بیهقی
  • شیوه ی زمامداری سلطان مسعود غزنوی از نگاه بیهقی


مدرس دوره : منیر سلطان پور

rooyeshmehr-Culture-courses-Tarikh-i Bayhaqi-interpretation-Monir-Soltan-poor-Author- poet

  • فوق لیسانس ادبیات فارسی
  • نویسنده و شاعر
  • سردبیر روزنامه صبح اندیشه
  • دبیر ادبیات

کتاب شناسی :

  • فردیت در شعر معاصر – انتشارات گفتمان اندیشه معاصر

بیهقی کیست؟

ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی متولد  ۳۷۰ ه. ش. در روستای حارث‌آباد بیهق در نزدیکی سبزوار و  درگذشته ۴۵۶ ه. ش ۱۰۷۷ در غزنین است.بیهقی را باید  مورخ و نویسنده ایرانی در دربار غزنوی دانست.
تاثیرگذاری بیهقی بیشتر به‌خاطر نگارش کتاب معروف به تاریخ بیهقی است که مهمترین منبع تاریخی در مورد دوران غزنوی است. او اوائل عمر را در نیشابور به تحصیل دانش اشتغال داشت، سپس به سمت دبیری وارد دیوان محمود غزنوی و حکمرانان بعد از او شد و در سال ۴۱۸ ه. ش. پس از درگذشت استادش بونصر مشکان به سمت دبیر دیوان شاهی برگزیده شد.در روزگار عبدالرشید غزنوی، هفتمین امیر غزنوی، بیهقی به بالاترین مقام در دیوان، صاحب دیوان رسالت رسید. در همین دوران گرفتار تهمت و کین بداندیشان شد. امیر بدگمان او را از کار برکنار کرد و به زندان انداخت. طغرل، غلام گریخته دربار محمود بر امیر عبدالرشید شورید و او را کشت. باز بیهقی به همراه گروهی دیگر از درگاهیان و درباریان به زندان افتاد. وی در سال ۴۳۷ ه. ش. پس از آزادی از زندان شروع به نوشتن کتاب معروف خود، تاریخ بیهقی، نمود.
بیهقی فرزانه‌ای قدر شناس است. وی بارها از استادش، بونصر مشکان، به بزرگی و نیکی یاد کرده و او را از جمله نوادر روزگار دانسته است. او پس از درگذشت مشکان از روش‌رایی، کاردانی و رنج سی ساله استاد خود درکار دیوانی یاد می‌کند و قلم را به یاد وی می‌گریاند که: «و باقی تاریخ چون گذشت که نیز نام بونصر نبشته نیاید دراین تالیف، قلم را لختی بگریانم … پس به سر تاریخ باز شوم».(تاریخ بیهقی /929). پس از بونصر مشکان سلطان مسعود، بوسهل زوزنی را به ریاست دیوان رسائل گماشت. بوسهل «مردی امام‌زاده، محتشم، فاضل و ادیب بود اما شرارت و زعارتی در طبع وی مؤکد شده» از این رو بیهقی نمی‌توانست با وی کار کند، وی نامه‌ای به امیر مسعود نوشت و از دبیری استعفا خواست. سلطان مسعود مانع آسیب رساندن بوسهل به بیهقی شد. بیهقی در زمان هفتمین شاه غزنوی، عزالدوله عبدالرشید صاحب دیوان رسالت شد اما بر اثر کید حاسدان و سخن بداندیشان از کار برکنار شد و به زندان افتاد. پس از آن در سال 444ه.ق «طغرل کافر نعمت» بر عبدالرشید شورید و او را به قتل رساند. بیهقی از زندان آزاد شد و نگارش تاریخی سترگ خود را درسال 448 ه.ق آغاز کرد و در فرصت باقی مانده عمرش آنرا به پایان رساند.

بیهقی در نوشتن تاریخ خود علمی عمل کرده است
 

تاریخ‌نگاری ابوالفضل بیهقی در آغاز تاریخ ناصری نامیده شد که به احتمال زیاد از لقب سبکتگین، ناصرالدین پدر محمود گرفته شده است. این مجموعه تاریخ آل ناصر، تاریخ آل سبکتگین، جامع التواریخ و جامع فی تاریخ هم خوانده شده است.

کسانی که با روش تحقیق و شیوه تاریخ‌نگاری در جهان امروز آگاهی دارند، نیک می‌دانند که بیهقی در نوشتن تاریخ خود علمی و روشمند عمل کرده است و چنان نوشته است که به «تعصبی و تزیدی» نکشد. او سالیان سال بر پایه اسناد و مدارک معتبر به تالیف و نگارش پرداخته است و از آنجا که خود مردی دیوانسالار بوده و بسیاری از وقایع را با چشم خود دیده، از«ثقات» شنیده و یا از متون معتبر خوانده است: «در اخبار ملوک عجم خواندم ترجمه ابن مقفع که بزرگ‌تر و فاضل‌تر پادشاهان ایشان عادت داشتند» (تاریخ بیهقی/ 159). یا «من حکایتی خواندم در اخبار خلفا که به روزگار معتصم بوده است…» (تاریخ بیهقی/ 220) یا «مرا که بوالفضلم کتاب بسیار فرونگرسته‌‌‌ام، خاصه اخبار و از آنها التقاط‌‌‌ها کرده…» (تاریخ بیهقی/241)و یا «مرا که بوالفضلم این روز نوبت بود، این همه دیدم و بر تقویم این سال تعلیق کردم…» (تاریخ بیهقی/ 271) .

بیهقی بارها از خداوند یاری می‌جوید که به او فرصت دهد تا تاریخش را به پایان برساند «توفیق اتمام آن از حضرت صمدیت خواهم…»(تاریخ بیهقی/149). وی معیار گردآوری اخبار را راستگویی و ثقه بودن گوینده و گواهی دادن “خرد” به درستی آن می‌داند و در این باره می‌نویسد:«و اخبار گذشته بر دو قسم گویند که آن را سه دیگر نشناسند یا از کسی بباید شنید و یا از کتابی بباید خواند و شرط آن است که گوینده باید که ثقه و راستگو باشد و نیز گواهی دهد که آن خبر درست است و نصرت دهد کلام خدا آن را… و کتاب همچنان است که هرچه خوانده آید از اخبار که خرد آن را رد نکند شنونده آن را باور دارد و خردمندان آن را بشنوند و فراستانند….» (تاریخ بیهقی/ 1099) «و در تاریخی که می‌کنم سخن نرانم که آن به تعصبی و تزیدی کشد و خوانندگان این تصنیف گویند شرم بادا این پیر را! بلکه آن گویم که تا خوانندگان اندرین موافقت کنند و طعنی نزنند». (تاریخ بیهقی/ 226)

بیهقی گاه از مردان امین، معتمد و خردمندی که او را در فراهم آوردن اخبار درست و اسناد تاریخی در ایام انزوا یاری کرده‌اند، به نیکی یاد می‌کند: «از عبدالملک مستوفی شنیدم همه در سنه خمسین و اربعمائه و این آزادمرد مردی دبیرست و مقبول القول…» (تاریخ بیهقی/249) وی در سنجش کردار نیک و بد و رفتار شایست و نا‌شایست کارگزاران دولت غزنوی تا پادشاه پروا ندارد. درباره خوارزمشاه ابوالعباس آورده است:« او مردی بود فاضل و شهم و کاری و در کارها مثبت و چنان که وی را اخلاق ستوده بود، ناستوده نیز بود و این از آن می‌گویم تا مقرر گردد که میل محابا نمی‌کنم …». (تاریخ بیهقی/1100).

 


ببینید، بخوانید، بشنوید

تماس بگیرید

031-36269317

ایمیل

info@rooyesh.com

© کلیه حقوق برای رویش مهر محفوظ است. طراحی توسط شاینا